W Polsce nie można stosować do oznakowania dróg ewakuacyjnych znaków innych niż ustalone we wzorach zgodnych z Polskimi Normami PN-92. Znaki, które nie mają świadectwa homologacji dopuszczającej do stosowania, nie mogą być legalnie umiejscowione w budynkach użytku publicznego i parkingach wielopoziomowych. Konieczność wyposażenia budynku w oznakowania miejsc ewakuacji wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Aktualizacja: 31.07.2025 r.
Oznakowanie ewakuacyjne w budynkach użytkowych i parkingach – przepisy w Polsce
Wszelkie zasady umieszczania znaków bezpieczeństwa na drogach ewakuacyjnych i znaków ochrony przeciwpożarowej wynikają z Normy PN-N-01256-5:1998. Zgodnie z przepisami drogi pożarowe i ewakuacyjne powinny być oznakowane tak, aby jednostki ratownicze mogły szybko dotrzeć na miejsce zdarzenia. Znaki ewakuacyjne powinny być umiejscowione w miejscach widocznych dla wszystkich osób przebywających w budynku, a oznakowanie wyjść ewakuacyjnych musi być trwałe i czytelne.
Poprawne wyznaczenie bezpiecznych stref ewakuacyjnych leży po stronie zarządcy lub właściciela budynku. Zasady rozmieszczania znaków ewakuacyjnych w Polsce są ustalane na podstawie dwóch norm:
- Polska Norma PN-92/ N-01256-02 – Znaki bezpieczeństwa.
- Polska Norma PN-92/ N-01256-05 – Znaki bezpieczeństwa. Zasady umieszczania znaków bezpieczeństwa na drogach ewakuacyjnych i drogach pożarowych.
Znaki niezbędne do oznakowania dróg ewakuacyjnych można zamówić przez internet. To dobry sposób, aby szybko zaopatrzyć się w niezbędne znaki na drogi ewakuacyjne zgodne z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania.
Zgodnie z rozporządzeniem oznakowanie dróg ewakuacyjnych i stref przeciwpożarowych powinno mieć świadectwo homologacji, zawierające:
- nazwę i adres jednostki dopuszczającej,
- numer świadectwa,
- dane identyfikacyjne wyrobu,
- stwierdzenie spełnienia wymagań znaku zgodnie z Polskimi Normami techniczno-użytkowymi,
- podstawę prawną do wydania dopuszczenia.
Znaki dopuszczone do stosowania w oznakowaniu miejsc ewakuacyjnych mogą być homologowane bezpośrednio na wyrobie poprzez przymocowaną tabliczkę informacyjną na powierzchni znaku. Informacyjna tabliczka powinna być czytelna, niemożliwa do usunięcia oraz wskazana w dokumentacji technicznej oznakowania.
Rodzaje znaków ewakuacyjnych
Znaki bezpieczeństwa to uniwersalna nazwa dla symboli stosowanych w obiektach budowlanych. Montuje się je w celu ochrony życia i zdrowia osób przebywających w budynkach. Oznakowanie BHP dzielimy na trzy grupy:
- Znaki ochrony przeciwpożarowej – są bardzo istotnym elementem, pozwalającym na uniknięcie lub ograniczenie zagrożenia życia i zdrowia oraz straty mienia w przypadku pożaru.
- Znaki ochrony i higieny pracy – to wszystkie znaki nakazu, znaki informacyjne, znaki ostrzegawcze i znaki zakazu. Służą do informowania o niezbędnych warunkach zachowania bezpieczeństwa w miejscu pracy.
- Znaki ewakuacyjne uzupełniające – ich zadaniem jest maksymalne ułatwienie efektywnej ewakuacji, m.in. poprzez wyznaczenie kierunków ewakuacji, wskazanie drzwi wyjściowych z budynku czy oznaczenie bezpiecznego miejsca zbiórki do ewakuacji.
- Uwaga! Wszystkie znaki bezpieczeństwa muszą mieć jasno określony wygląd. Jeśli masz wątpliwości co do zasad rozmieszczenia znaków ewakuacyjnych oraz ich wyglądu: sprawdź normę PN-EN ISO 7010:2012 Symbole graficzne – Barwy bezpieczeństwa i znaki bezpieczeństwa.
Wymagania techniczne odnośnie do znaków ewakuacyjnych mówią, że jest to oznakowanie wyłącznie w formie kwadratu (także prostokąta). Bok znaku ewakuacyjnego może mieć wymiary: 100, 125, 150, 200 lub 350 mm. Dopuszczalne kolory oznakowania to RAL 6032, czyli zielony kolor bezpieczeństwa oraz RAL9003 – kontrastowy biały.
Jakie znaki drogi ewakuacyjnej są najczęściej stosowane?
W budynkach użytku publicznego oraz miejscach pracy stosuje się znaki zgodnie z aktualnymi Polskimi Normami bezpieczeństwa i przepisami wynikającymi z ustaw. Do najpowszechniejszych znaków należą te, które informują o lokalizacji wyjść ewakuacyjnych: „Droga ewakuacyjna”, „Drzwi ewakuacyjne” oraz "Wyjście ewakuacyjne":
- miejsce zbiórki do ewakuacji,
- kierunek wyjścia drogi ewakuacyjnej,
- znak kierunku drogi ewakuacyjnej,
- kierunek do wyjścia drogi ewakuacyjnej dla niepełnosprawnych.
Osoby i podmioty odpowiedzialne za oznakowanie budynków zgodnie z przepisami BHP mogą zaopatrzyć się w znaki ewakuacyjne w wyspecjalizowanych sklepach stacjonarnych lub internetowych. Koszt takiego oznakowania zależy od wielu czynników, takich jak powierzchnia obiektu, liczba wyjść ewakuacyjnych, miejsc zbiórki czy koniecznych dodatkowych oznaczeń. Dlatego każda realizacja powinna być dopasowana do indywidualnych potrzeb budynku i jego użytkowników.
Oznakowanie dróg ewakuacyjnych – podstawowe zasady rozmieszczania znaków
Zgodnie z Polskimi Normami znaki ewakuacyjne należy stosować na wyjściach i drogach ewakuacji (z wyłączeniem budynków mieszkalnych) oraz w pomieszczeniach, gdzie zachowane są przepisy techniczno-budowlane. Inne miejsca, w których należy stosować oznakowanie ewakuacyjne to:
- miejsca zbiórki,
- miejsca lokalizacji kluczy do wyjść ewakuacyjnych,
- sprzęt do ewakuacji, np. rękawy drabiny, a także pojemniki z maskami ucieczkowymi.
Znaki ewakuacyjne powinny być rozmieszczone w odpowiednich miejscach w stosunku do dostępnych źródeł światła. Oznakowanie powinno być przymocowane tak, aby uzyskało dostateczną luminację. Według aktualnych przepisów znak wyjścia ewakuacyjnego należy zastosować do oznakowania drzwi, przegradzających drogę wyjścia.
Oznakowanie w celach wskazania miejsc do ewakuacji powinno być rozmieszczone tak, aby każdy mógł z daleka rozpoznać odpowiednią drogę do wyjścia. Polskie Normy wskazują, że znaki ewakuacyjne należy umieszczać na ścianach lub stałym podłożu na wysokości 1,5 m od podłogi oraz 2 m bezpośrednio nad drogą wyjścia.
Zasady rozmieszczania znaków ewakuacyjnych – co mówią przepisy?
Norma PN-92/N-01256/02 wskazuje na wysokość znaku oraz wielkość liter, które powinny znajdować się na oznakowaniu. Przyjmuje się, że wielkość liter do oznakowania wyjścia ewakuacyjnego powinna mieścić się w przedziale od 50 do 100 mm, zależnie od odległości człowieka od znaku. Aby informacja była widoczna z odległości do 40 m, należy zastosować wielkość liter 100 mm.
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami znaki ewakuacyjne powinny być umieszczane prostopadle do kierunku ruchu ludzi. To gwarantuje ich dobrą widoczność. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków i ich usytuowania dotyczy też oświetlenia podstawowego dla znaków. W przypadku awarii zasilania znaki ewakuacyjne powinny być podświetlone awaryjnym źródłem światła: od strony czołowej lub od tyłu znaku.
Coraz częściej stosuje się znaki fotoluminescencyjne, które znacząco zwiększają bezpieczeństwo ewakuacji. Takie oznakowanie ewakuacyjne jest wykonane z materiałów świecących w ciemności, dzięki czemu pozostaje widoczne nawet w razie braku zasilania oraz oświetlenia awaryjnego. Gromadzą energię świetlną z otoczenia i emitują ją, gdy pojawi się zaciemnienie, umożliwiając sprawne opuszczenie budynku przez osoby znajdujące się w środku.
Warto wiedzieć, gdzie zgłosić uszkodzony znak drogowy. W takiej sytuacji należy bezzwłocznie poinformować zarządcę drogi lub w przypadku znaków ewakuacyjnych zarządcę budynku.
Zasady rozmieszczania znaków ewakuacyjnych są ustalone po to, aby zapewnić użytkownikom budynków jak najlepszą widoczność miejsc do ewakuacji. To zwiększa poziom bezpieczeństwa w razie pożaru lub wybuchu. Oznaczenia należy stosować na każdej drodze ewakuacyjnej i wszędzie tam, gdzie mogą pojawić się wątpliwości odnośnie do kierunku wyjścia z budynku w razie zagrożenia.
Przeczytaj także: Kto może postawić znak drogowy?
Postaw na profesjonalne oznakowanie dróg ewakuacyjnych
Zadbaj o to, aby oznakowanie dróg ewakuacyjnych w Twoim budynku spełniało wszystkie wymagania prawne i techniczne. Skorzystaj z naszej oferty i wybierz znaki i oznakowanie ewakuacyjne, które zapewnią widoczność nawet w najtrudniejszych warunkach. Właściwie dobrane i rozmieszczone oznakowanie to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim realne wsparcie bezpieczeństwa użytkowników obiektu w sytuacji zagrożenia.
[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20060800563/O/D20060563.pdf
[2] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20071431002/O/D20071002.pdf