Niewłaściwie rozmieszczony zakaz parkowania wyznacza odcinek zakazu w przypadkowym miejscu, generuje konflikty z kierowcami i otwiera drogę do skutecznych odwołań od mandatów. Reguła kierunku obowiązywania jest jedna, a jej zasięg doprecyzowują tabliczki ze strzałkami umieszczane pod znakiem. W tym poradniku wyjaśniamy, od którego miejsca liczy się zakaz, jak poprawnie odczytać znaki zakazu zatrzymywania i zakazu postoju oraz jak rozmieścić znak B-35 i znak B-36 na drodze wewnętrznej, parkingu i osiedlu.
Zakaz parkowania obowiązuje za znakiem, nie przed nim
Zakaz parkowania obowiązuje od miejsca ustawienia znaku w kierunku jazdy, czyli za znakiem, a nie przed nim. Kierowca, który mija słupek, wjeżdża w odcinek, na którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem. Fragment drogi przed znakiem zakazowi nie podlega. Zasada wynika z rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji, 31 lipca 2002 r.). Znak zakazu ustawia się po tej stronie drogi, po której odnosi się do jezdni, a jego miejsce wyznacza początek odcinka. Dopóki pod znakiem nie ma tabliczki ze strzałką, obowiązuje reguła podstawowa: zakaz działa do przodu, od krawędzi jezdni w głąb odcinka.
Znak B-36 zakaz zatrzymywania a znak B-35 zakaz postoju
W mowie potocznej mówimy „zakaz parkowania", ale przepisy ruchu drogowego rozróżniają dwa znaki zakazu. Znak B-36 zakaz zatrzymywania się oznacza zakaz zatrzymania pojazdu w ogóle, nawet na chwilę, poza sytuacjami wymuszonymi warunkami ruchu. Znak B-35 oznacza zakaz postoju pojazdu, czyli unieruchomienia dłuższego niż jedna minuta; krótkie zatrzymanie pojazdu jest tu dozwolone. Zakaz postoju dotyczy pojazdów unieruchomionych na dłuższy czas, więc znak B-35 dopuszcza wysadzenie pasażera, a znak B-36 zamyka nawet taką możliwość. Oba znaki zakazu mają na niebieskim tle koło z czerwoną obwódką - znak B-36 z dwiema czerwonymi liniami, znak B-35 z jedną. Dopuszczalny czas albo zakres postoju bywa wskazany napisem na tabliczce, a zakaz obejmuje pojazd lub zespół pojazdów.
Tabliczki T-25a, T-25b, T-25c - to one przesądzają, przed czy za znakiem
Odpowiedź na pytanie z tytułu najczęściej wisi pod znakiem, na białej tabliczce ze strzałką. Strzałka skierowana w górę (T-25a) oznacza początek zakazu - odcinek zaczyna się tu i biegnie za znakiem. Strzałka w górę i w dół (T-25b) oznacza kontynuację zakazu na dłuższym odcinku. Strzałka skierowana w dół (T-25c) oznacza koniec zakazu - zakaz obowiązywał na odcinku przed znakiem i w tym miejscu się kończy.
Stąd bierze się częste pytanie: zakaz parkowania przed czy za znakiem? Kierowca widzi znaki zakazu zatrzymywania z tabliczką T-25c i sądzi, że zakaz się zaczyna, a on właśnie się kończy. Auto zaparkowane tuż za takim znakiem stoi w miejscu dozwolonym. Strzałka w górę otwiera odcinek, strzałka w dół go zamyka.
Do którego miejsca obowiązuje zakaz? Skrót przepisów
Zasięg znaków zakazu postoju i zatrzymywania zależy od tego, który element pojawi się pierwszy: tabliczka, koniec strefy czy skrzyżowanie. Bez tabliczki zakaz wyrażony znakiem B-35 lub B-36 obowiązuje do najbliższego skrzyżowania, jeżeli nie został wcześniej odwołany znakiem oznaczającym koniec zakazu. To jedna z grupy znaków zakazu, które skrzyżowanie odwołuje z mocy przepisów. Skrzyżowaniem nie jest przy tym zjazd na parking ani wlot drogi wewnętrznej - więcej w poradniku: jakie znaki odwołuje skrzyżowanie. Reguła „do najbliższego skrzyżowania" nie działa na drodze dwujezdniowej, na której wlot drogi poprzecznej znajduje się tylko z lewej strony i nie ma połączenia z prawą jezdnią - tam zakaz obowiązuje dalej. Znak umieszczony na placu równolegle do krawędzi jezdni dotyczy strony placu, po której stoi. W obszarze zabudowanym zakaz liczy się tak samo - do najbliższego skrzyżowania - chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Na drodze ekspresowej i autostradzie, gdzie nie ma skrzyżowań jednopoziomowych, zakaz obowiązuje aż do znaku odwołującego lub tabliczki wskazującej koniec odcinka.
Niezależnie od znaku zatrzymanie pojazdu jest zabronione z mocy przepisów, między innymi na przejeździe kolejowym i przejeździe tramwajowym oraz w odległości mniejszej od tych miejsc niż wymagana. Zabroniony jest też postój, który powoduje utrudnienie ruchu albo odbywa się w nieodpowiednim miejscu, na przykład obok innego prawidłowo zaparkowanego pojazdu przy krawędzi jezdni.
Holowanie: tabliczka T-24 i pojazd pozostawiony w miejscu zakazu
Tabliczka T-24 informuje, że pojazd pozostawiony w miejscu objętym zakazem grozi odholowaniem. Pojazd pozostawiony wbrew zakazowi usuwa straż miejska lub policja, a trafia on na parking strzeżony wyznaczony przez starostę. Odholowanie i przechowywanie następuje na koszt właściciela - a często wprost na koszt kierowcy. Złamanie zakazu zatrzymywania bywa więc kosztowniejsze niż sam mandat, bo zakaz wyrażony znakiem B-36 nie dopuszcza nawet krótkiego zatrzymania. Ta tabliczka zamienia zakaz w realną groźbę i podnosi skuteczność oznakowania tam, gdzie pojazdy blokują dojazd.
Jak zarządca drogi powinien rozmieścić znaki zakazu parkowania?
Dla zarządcy kierunek obowiązywania zakazu to podstawa poprawnej organizacji ruchu. Skuteczne oznakowanie odcinka opiera się na trzech punktach: na początku znak z tabliczką T-25a, na dłuższym odcinku powtórzenie z tabliczką T-25b, a na końcu znak z tabliczką T-25c, który zamyka zakaz. Znak stawia się po właściwej stronie drogi, a przy potrzebie objęcia obu kierunków - po obu jej stronach; na drodze dwujezdniowej każdą jezdnię oznacza się osobno. Znak zasłonięty albo ustawiony w nieodpowiednim miejscu traci moc dowodową w sporze z kierowcą.
Gdy zakaz postoju ma objąć cały teren, wygodniejsze jest rozwiązanie strefowe: znak B-39 wprowadza zakaz w całej strefie aż do znaku B-40, a pojedyncze skrzyżowania go nie odwołują. Do sterowania postojem w czasie służą znaki B-37 i B-38, czyli zakaz postoju w nieparzyste i parzyste dni miesiąca. Na drodze wewnętrznej, parkingu galerii czy osiedlu obowiązują te same znaki drogowe i ta sama zasada kierunku - zakaz działa za znakiem. Trzymanie się systemu z rozporządzenia, zamiast własnych tabliczek, daje oznakowaniu moc egzekwowania i porządkuje ruch tak, jak kierowcy znają to z dróg publicznych.
Sprawdź także artykuł: Parking wewnętrzny – jakie zasady obowiązują i kto ma pierwszeństwo?
Jak dobrać oznakowanie zgodne z przepisami ruchu drogowego?
Gdy wiadomo już, gdzie znaki mają stanąć, pozostaje dobrać ich parametry. Rozmiar tarczy dopasowuje się do klasy drogi i dopuszczalnej prędkości - im szybszy ruch, tym większy powinien być znak zakazu, żeby kierowca odczytał go z odpowiedniej odległości. Generację folii odblaskowej dobiera się do warunków oświetlenia i oczekiwanej trwałości oznakowania. Przy zakupie liczą się też dokumenty: tarcze znaków powinny mieć potwierdzenie zgodności z obowiązującymi wymaganiami, bo to ono przesądza o dopuszczeniu oznakowania do stosowania na drodze.
O żywotności znaku decyduje także wykonanie samej tarczy i mocowania: zabezpieczenie antykorozyjne, sztywność blachy oraz obejmy dobrane do słupka, które utrzymają znak we właściwym położeniu mimo wiatru i codziennej eksploatacji. Znak czytelny z dostatecznej odległości i zamontowany zgodnie z warunkami technicznymi to zarazem sprawniejsza organizacja ruchu i mocniejszy materiał dowodowy w razie sporu z kierowcą lub reklamacji mandatu.
Przy porządkowaniu parkowania na własnym terenie kluczowa jest spójność całego zestawu, a nie pojedyncze elementy. Dlatego w ZnakiDrogowe24.pl znaki zakazu postoju i zatrzymywania, tabliczki T-24, T-25a, T-25b i T-25c, znaki strefowe B-39 i B-40 oraz uchwyty i obejmy montażowe dobierzesz od razu jako komplet dopasowany do klasy drogi i sposobu montażu.